Summer Heart Attack Risk | सध्या संपूर्ण भारतात उन्हाचा कडाका (Heat of Summer in India) प्रचंड वाढला आहे. अनेक राज्यांमध्ये तर तापमानाचा पारा ४२ अंश सेल्सिअसच्या पार गेला असून, दिवस-रात्र अंगाची लाहीलाही होत आहे. या भयंकर उकाड्यामुळे केवळ उष्माघात (सनस्ट्रोक) होण्याचाच धोका नसून, हृदयविकाराचा झटका (Heart Attack) येण्याची शक्यताही लक्षणीयरीत्या वाढते. उन्हाळ्याच्या दिवसांत आपल्या शरीरात होणारे बदल आणि आपल्या काही सवयी हृदयासाठी कशा प्रकारे घातक ठरू शकतात, हे प्रत्येकाने वेळीच समजून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
वाढत्या तापमानामध्ये शरीराचे तापमान (Body Temperature) संतुलित राखण्यासाठी आपल्या शरीराला नेहमीपेक्षा खूप जास्त काम करावे लागते, ज्याचा थेट ताण आपल्या हृदयावर पडतो. उन्हामुळे सतत येणाऱ्या घामामुळे शरीरातील पाण्याचे आणि अत्यंत महत्त्वाच्या खनिजांचे प्रमाण वेगाने कमी होते. या प्रक्रियेत रक्त घट्ट होणे, रक्ताच्या गुठळ्या तयार होणे आणि रक्तदाबात अचानक बदल होणे यांसारख्या गंभीर समस्या निर्माण होतात. ज्या व्यक्तींना आधीपासूनच मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा इतर हृदयविकाराची समस्या आहे, त्यांच्यासाठी ही उन्हाळ्यातील परिस्थिती अधिकच संवेदनशील आणि धोकादायक ठरू शकते.
शरीरातील पाण्याची पातळी खालावल्याने डिहायड्रेशनची (पाण्याची कमतरता) स्थिती निर्माण होते. घामावाटे शरीरातील मीठ आणि पाण्याचा मोठा अंश बाहेर फेकला गेल्यामुळे रक्त अधिक घट्ट होते. हे घट्ट झालेले रक्त संपूर्ण शरीरात पोहोचवण्यासाठी हृदयाला खूप जास्त ताकद लावावी लागते आणि जास्त मेहनत करावी लागते.
हे पण वाचा: सतत गुडघेदुखीने त्रस्त आहात? ‘या’ एका जीवनसत्त्वाची असू शकते कमतरता; दुर्लक्ष करणे पडेल महाग!
याच वाढलेल्या दबावामुळे अचानक हार्ट अटॅक (Sudden Heart Attack) येण्याचा धोका संभवतो. तसेच, शरीराची तापमान नियंत्रण यंत्रणा कोलमडल्यास रक्तदाब अचानक कमी होऊनही जीवाला धोका निर्माण होऊ शकतो. यावर मात करण्यासाठी दिवसभरात भरपूर पाणी पिणे आणि नारळपाणी, लिंबू पाणी यांसारख्या नैसर्गिक पेयांचा आहारात समावेश करणे आवश्यक आहे.
हे पण वाचा: उन्हाळ्यात मडक्यातील पाणी पिण्याचे फायदे: काळा, लाल की पांढरा मडका – कोणता आहे सर्वोत्तम?
उन्हाळ्याच्या दिवसांत कडक उन्हामुळे (Blazing sun) आपले शरीर आधीच आतून तापलेले असते. अशा परिस्थितीत जर आपण क्षमतेपेक्षा जास्त जड व्यायाम केला किंवा अवाजवी शारीरिक कष्ट केले, तर शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवण्याच्या प्रक्रियेवर प्रचंड ताण येतो. याचा थेट आणि नकारात्मक परिणाम आपल्या हृदयाच्या ठोक्यांवर आणि कार्यावर होतो. म्हणूनच, उन्हाळ्याच्या दिवसांत दुपारच्या वेळी मैदानी खेळ खेळताना, जोरात धावताना किंवा जिममध्ये जड व्यायाम (Strenuous exercise) करताना लोकांना अचानक हृदयविकाराचा झटका आल्याच्या घटना अनेकदा ऐकायला मिळतात. उन्हाळ्यात व्यायामाची वेळ (Exercise Timing in Summer) आणि तीव्रता योग्य असणे गरजेचे आहे.
हे पण वाचा: फरशीवर पडलेले अन्न खाणे किती सुरक्षित? “5 सेकंदाचा नियम” आणि त्याची सत्यता जाणून घ्या
हा गंभीर धोका टाळण्यासाठी उन्हाळ्यात काही सोप्या पण महत्त्वाच्या नियमांचे काटेकोरपणे पालन करणे गरजेचे आहे. उन्हात घराबाहेर पडताना नेहमी सैल, सुती आणि फिकट किंवा हलक्या रंगाचे कपडे परिधान करावेत. अतिशय तातडीचे काम असेल तरच दुपारच्या उन्हात घराबाहेर पडावे, अन्यथा शक्यतो थंड किंवा सावलीच्या ठिकाणी राहावे. ज्या रुग्णांना आधीच हृदयाचे आजार किंवा मधुमेहाचा त्रास आहे, त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आपली औषधे वेळेवर आणि नियमितपणे घेतली पाहिजेत.
हे पण वाचा: हॅप्पी हार्मोन्स वाढवून आनंदी आणि ताजेतवाने राहण्यासाठी ; जाणून घ्या हार्मोन्स वाढविण्याचे सोपे मार्ग
थोडक्यात सांगायचे तर, उन्हाळा हा केवळ अंगाची काहिली करणारा नसून तो आपल्या हृदयाची परीक्षा घेणारा ऋतू आहे. वाढत्या तापमानामुळे Summer Heart Attack Risk वाढू शकतो, त्यामुळे योग्य प्रमाणात पाण्याचे सेवन, संतुलित आहार, पुरेशी विश्रांती आणि कडक उन्हापासून स्वतःचे रक्षण करून आपण या प्राणघातक धोक्यांपासून स्वतःचा आणि आपल्या कुटुंबाचा यशस्वी बचाव करू शकतो.
